ورزشي

مقاله هاي ورزشي

چابکی در ورزش

مقدمه و تعریف :

قابلیت تغییر مسیر حرکت، تغییر وضعیت بدن و یا هر دوی آنها و داشتن عکس العملهای مناسب که در حداقل زمان و با مهارت، دقت، تعادل و سرعت انجام می شود را چابکی گویند.

چابکی یکی از عوامل بسیار ضروری برای ورزشکاران و مجموعه ای از عوامل جسمانی دیگر از قبیل سرعت، سرعت عکس العمل، قدرت و هماهنگی و تعادل است. بنابراین فرد چابک باید کلیه عوامل جسمانی فوق را در حد قابل قبول داشته باشد. با این حال می توان گفت که چابکی در ورزشها و عملکردهای مختلف ورزشی متفاوت بوده و ورزشکار در هر حرکت ورزشی به بعضی از عوامل جسماانی احتیاج بیشتری دارد. به طور مثال یک مشت زن باید با چابکی خویش را از ضربات حریف مصون دارد او در این عمل با سرعت عکس العمل خویش از ضربات حریف می گریزد و یا یک وزنه بردار نیز بعد از آنکه در شروع حرکت خویش وزنه را تا حد مطلوب بالا کشید با چابکی خویش که در این حالت بیشتر شامل سرعت حرکت و سرعت تغییر مسیر است زیر وزنه قرار می گیرد.

چابکی می تواند عمومی باشد و شامل همه بدن فرد شود در مثالهای بالا کلیه بخشهای بدن در چابکی شرکت دارند. گاه نیز از چابکی موضعی بحث به میان می آید که این نوع از چابکی در ارتباط با یک بخش از بدن خواهد بود ( چابکی یکی از اندامها مثل دست و پا).

برای مثال یک والیبالیست در لحظه ای که با یک حرکت دست از خوابیدن توپ در زمین جلوگیری می کند از چابکی موضعی استفاده نموده است.

فاکتور چابکی در بسیاری از فعالیتهای ورزشی به عنوان عامل تعیین کننده موفقیت است. استارتهای سریع، توقفهای ناگهانی و تغییرات سریع در مسیر حرکت می تواند نمونه هایی از

چابکی باشند.

  عوامل مؤثر بر چابکی:   

عوامل متعددی می تواند روی چابکی فرد مؤثر باشد این عوامل شامل تیپ بدنی، سن، جنس، قد و وزن هستند.

1- تیپ بدنی:

تیپ بدنی افراد می تواند روی چابکی مؤثر باشد بدین ترتیب که افراد تیپ پرچربی (آندومورف) نسبت به دو تیپ دیگر از چابکی کمتری برخوردارند. همچنین می توان گفت که افراد تیپ عضلانی (مزومورف) بیش سایر افراد از چابکی بر خوردارند.

2- سن:

از طفولیت تا سنین بلوغ و شروع آن چابکی افزایش می یابد سپس در دوره بلوغ میزان چابکی و پیشرفت آن دچار کاستی می شود در افراد مسن و پیر نیز میزان چابکی رفته رفته کاهش می یابد.

3- جنس:

مقایسه دختران و پسران فبل از دوره بلوغ نشان می دهد که پسران اندکی از دختران چابکتر هستند در حالی که این اختلاف در دوره بعد از بلوغ بیشتر شده و اختلاف در دو جنس از این لحاظ افزایش می یابد.

4- قد و وزن:

قد بسیار بلند و همچنین وزن زیاد می تواند روی چابکی اثر نامطلوب بگذارد.

علاوه بر تمام این موارد عوامل بسیار دیگری مانند سرعت، حرکت، زمان، واکنش، تعادل، هماهنگی عصبی-عضلانی، دید و همچنین آگاهیهای لازم در چابکی مؤثرند.    

تمرینهای مرتبط با چابکی:

جلسه اول:

تمرین اول-

هدف تمرین: اندازه گیری چابکی آزمون شونده در دویدن و تغییر مسیر

روش اجرا: آزمون شونده با صدای سوت با حداکثر سرعت شروع به دویدن می کند و با صدای سوت بعدی جهت را عوض می کند را بر می گردد.

تمرین دوم (آزمون دویدن مارپیچ)-

هدف تمرین: اندازه گیری چابکی آزمون شونده در دویدن و تغییر مسیر

 روش اجرا: چهار مانع را با فواصل معین و برابر به ترتیب قرار داده و آزمون شونده از پشت خط  با صدای سوت به حالت 8 شروع به حرکت می کند و از دور موانع عبور کرده و در این تمرین امتیاز هر فرد مطابق با  مدت زمانی است که فرد مسیر را طی می کند.

تمرین سوم (آزمون دویدن زیگزاگ)-

هدف تمرین: اندازه گیری چابکی در دویدن مسیرهای زاویه ای 

روش اجرا: پنج مانع را مانند شکل 1 قرار می دهیم و حرکت را در آن به صورت بال پروانه در می آوریم.

تمرین چهارم (آزمون چابکی ایلینویز):

هدف تمرین: اندازه گیری چابکی در دویدن مسیرهابی مختلف

 روش اجرا: زمین را مطابق شکل 2 مشخص کرده آزمون شونده پشت خط شروع بر روی سینه دراز کشیده و دستها را کنار سینه بر روی زمین می گذارد. با صدای سوت از جا پریده و مسیر مستقیم را با حداکثر سرعت می دود سپس توقف کرده و با سرعت به صورت دویدن به عقب بر روی مسیر جدید حرکت می کند در این جا با حرکت زیگزاگ مسیر دور مانعها را طی نموده وبه جای اول خئد باز می گردد و بعد از دور زدن به دور آخرین مانع دوباره عقب عقب در مسیر مشخص شده حرکت می کند و پس لمس خط مشخص شده دوباره مسیر مستقیم را با سرعت تا پایان طی می کند.                                     

تمرین پنجم:

روش اجرا: چهار نقطه را با مانع مشخص نموده و کنار هر مانع یک کیسه شن می گذاریم. آزمون شونده از ایستگاه 1 با صدای سوت و با حداکثر سرعت و جابکی مورد نیاز کیسه شن را از ایستگاه اول بر داشته و به دومین ایستگاه رفته و کیسه شن را جابه جا نموده و به ایستگاه اول برمی گردد و به سرعت به سراغ ایستگاه 3 و 4 رفته و همین کار را تکرار می کند.

جلسه دوم:

تمرین اول-

روش اجرا: در دو ردیف به فواصل معین و برابر چهار مانع را قرار می دهیم آزمون شونده از نقطه شروع با شنیدن صدای سوت توپ بسکتبال را برداشته و شروع به دریبل زدن از میان موانع یک ردیف می کند وبه همان صورت برگشته وبه سراغ ردیف دوم مانعها می رود و شروع به دریبل زدن با توپ فوتبال می کند و آن مسیر را بر می گردد.

تمرین دوم-

روش اجرا: در این تمرین سه مانع را در یک خط و با فاصله برابر قرار داده آزمون شونده در مرکز قرار گرفته ویک نفر هم روبروی او با فاصله از مرکز می ایستد و توپ بسکتبال را برای آزمون شونده به شکل پاس می فرستد آزمون شونده باید بعد از گرفتن توپ آن را سریع به آزمون گیرنده به شکل پاس پس داده و به حالت پابکس به سمت ایستگاه بعدی برود و بعد از گرفتن توپ و پس دادن آن دوباره به مرکز برگردد که این کار سه مرتبه اجرا می شود ودرمرحله آخر بعد از قرار گرفتن در مرکز و دادن توپ به آزمون گیرنده مسیر مشخص شده ای را تا نقطه پایان به سرعت می دود.

تمرین سوم-

روش اجرا: آزمون شونده در نقطه شروع در جا می زند سپس با شنیدن صدای سوت با سرعت می دود و در ایستگاه بعد ده مرتبه دراز نشت می زند سپس با سرعت به سمت ایستگاه بعدی رفته در این ایستگاه یک غلط می زند و سپس روی چوب موازنه به حالت تعادل حرکت می کند و وارد ایستگاه بعدی می شود در این ایستگاه ده عدد شنای سوئدی را به اجرا در می آورد سپس با سرعت به آخرین ایستگاه می رود و کیسه شن را برداشته و با حداکثر سرعت به سمت نقطه پایان می دود.

  تمرین چهارم-

روش اجرا: طبق شکل 3 چهار مانع را با فاصله معین قرار داده آزمون شونده در نقطه شروع می ایستد و با صدای سوت با سرعت به نقطه دوم رفته و با سرعت به صورت حرکت به سمت عقب به همان نقطه یک بر می گردد و ده مرتبه طناب می زند بعد از طناب زدن با سرعت به نقطه دوم رفته و از نقطه دوم تا نقطه سوم را پابکس رفته و بر می گردد حال در نقطه دوم پروانه می زند و به سرعت به نقطه سوم بر می گردد از نقطه سوم به صورت زانو بلند به نقطه چهارم می رود و به حالت عقب زانو بلند را بر می گردد در نقطه سوم ده مرتبه از جلو پروانه می زند و با تمام سرعت به نقطه چهارم یعنی نقطه پایان می دود.

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم آبان 1390ساعت 11:52  توسط عادله عظيمي  |